1 Kara Mili Kaç cm? Mesafelerin Ötesinde Bir Yolculuk Hikâyesi Bazen bir mesafenin ölçüsünü öğrenmek, sadece matematiksel bir hesap olmaktan çıkar ve hayatın anlamını sorguladığımız bir yolculuğa dönüşür. Bu hikâyeyi yazarken tek amacım bir rakamı açıklamak değildi; aynı zamanda “uzaklık” kavramının insana neler hissettirdiğini, nasıl bir köprü kurduğunu da göstermekti. Şimdi sizi, yolların yalnızca kilometrelerle değil, duygularla da ölçüldüğü bir hikâyeye davet ediyorum. Mesafelerle Başlayan Hikâye: Elif ve Mert Elif ve Mert üniversitede tanıştıklarında ne mesafelerden ne de ölçülerden haberdardılar. Onlar için zaman kahkahalarla ölçülür, uzaklık ise sadece iki adım kadar yakındı. Ancak hayat, çoğu zaman olduğu gibi onları farklı…
12 YorumGünlük Eğlence Yazılar
Kunduracı Göğsü Genetik mi? Öğrenmenin Beden Üzerindeki Sessiz İzleri Eğitim, yalnızca bilginin aktarımı değildir; insanın kendini, bedenini ve çevresini anlama sürecidir. Her öğrenme deneyimi, bizi hem zihinsel hem fiziksel olarak dönüştürür. Bir eğitimci için öğrenme, sadece kavramları değil, insanı bütünüyle anlamaktır. İşte tam bu noktada, kunduracı göğsü gibi bedensel bir durum, yalnızca tıbbi bir olgu değil, aynı zamanda bir öğrenme alanı hâline gelir. Çünkü her bedensel farklılık, bir hikâyedir. Peki, kunduracı göğsü genetik mi? Bu sorunun yanıtı, genlerden çok daha fazlasını içerir: aileden öğrenilen duruşları, toplumdan alınan bakışları ve bireyin kendini nasıl “taşıdığını” da kapsar. Bedenin Dili: Genetikten Davranışa Kunduracı…
8 YorumHematolojik Kanser Ne Demek? Tarihin Derinliklerinden Günümüze Bir Hastalığın Toplumsal Serüveni Bir tarihçi olarak geçmişin izlerini sürerken, yalnızca savaşları, imparatorlukları ya da ideolojileri değil; insanın kırılganlığını da okurum. İnsanlık tarihi, bir bakıma bedenin tarihidir. Hastalıklar, uygarlıkların sessiz tanıklarıdır; kimi zaman bir toplumu dönüştürür, kimi zaman bilimin sınırlarını zorlar. Bu çerçevede, günümüzde sıkça duyulan bir kavram olan hematolojik kanser, yalnızca bir tıbbi olgu değil, insanlık tarihinin bedensel ve toplumsal dönüşümünün de aynasıdır. Peki, hematolojik kanser ne demek? Bu sorunun yanıtını bulmak için hem bilimin hem de tarihin damarlarında dolaşmamız gerekir. Kan ve Tarih: Yaşamın Sembolünden Bilimin Nesnesine Kan, tarih boyunca hem…
12 YorumSamuray Kime Denir? Disiplin, Onur ve Hizmetin Yaşayan Hikâyesi Kısa cevap: Samuray, feodal Japonya’da bir beye (daimyō) bağlı, hukuki statüye sahip, savaşma kadar yönetme ve hizmet etme sorumluluğu taşıyan, “bushidō” (savaşçı yolu) ilkeleriyle anılan profesyonel savaşçı sınıfının üyesidir. Bazen bir kavram kalbimize öyle yerleşir ki, sadece tarih kitabının sayfalarında değil, bugünün sohbetlerinde de yankısını duyarız. “Samuray kime denir?” sorusu da tam böyle. Ben de bu satırları, bir grup dostla aynı masadaymışız gibi, merakın peşine düşerek yazıyorum. Hadi gelin, köklerinden bugüne ve yarına uzanan bu hikâyeyi birlikte açalım. Samuray Kime Denir? Temel Tanım ve Yanlış Bildiklerimiz Samuray, yalnızca kılıç kuşanan bir…
10 YorumKandela: Bilimin En “İnsan Merkezci” Birimi mi? Kandela beni hep sinirlendirir. Evet, SI’nin temel birimi; evet, fotometri onsuz eksik kalır. Ama dürüst olalım: Kandela, ölçmeyi “gözümüze” göre ayarlayan, bilimi insan duyusuna zincirleyen bir uzlaşmanın adıdır. Peki bu iyi bir şey mi? Yoksa bizi LED pazarlamasının parlak ambalajına, yanlış tasarlanmış farlara ve “lümen mi, kandela mı?” kavgalarına mahkûm eden bir kısa yol mu? Kısa cevap: Kandela (cd), “belirli bir yönde yayılan ışık şiddetinin” SI temel birimidir; gözün gündüz görme duyarlılığına göre ağırlıklandırılmıştır. Neyin birimi kandela? (Kısa ve net) Kandela, bir ışık kaynağının belirli bir yöndeki ışık şiddetini ölçer. “Şiddet” burada duyusal…
6 YorumGüneşle Dostluk Kurmak: D Vitamini İçin Kaç Dakika Güneş Yeter? Güneş, insanlık tarihinin en eski yaşam kaynağıdır. Tarım toplumlarından sanayi devrimlerine, teknolojik modernleşmeden uzay çağımıza kadar geçen süreçte, insan hep onun ışığında büyümüştür. D vitamini ise bu kadim ilişkinin biyolojik simgesidir — güneşle beden arasındaki görünmez bağ. Ancak modern yaşamın kapalı mekânlara sıkıştığı çağımızda, bu bağ zayıflamaya başlamıştır. Peki, bu hayati vitamin için gerçekten kaç dakika güneş yeterlidir? Bu sorunun cevabı, yalnızca sağlık bilimlerinin değil, aynı zamanda tarih, kültür ve yaşam tarzının da bir kesişim noktasıdır. Tarihsel Arka Plan: Güneşten Gelen Sağlık Antik Yunan hekimleri, güneş banyosunu bir tedavi yöntemi…
10 YorumKaplanboğan Otu Zehirli midir? Mitlerden Laboratuvarlara Uzanan Tuhaf Bir Bitkinin Hikâyesi Bazen bir bitkiyle tanışır, adını duyduğun anda azıcık irkilirsin. Kaplanboğan tam öyle bir isim: kulağa masal kahramanı gibi geliyor ama bahçeden, dağdan, antik efsanelerden, hatta modern acil servisten geçen gerçek bir karakter o. Gelin, “Kaplanboğan otu zehirli midir?” sorusunu sadece evet/hayır diye geçiştirmeden; kökenlerinden bugüne uzanan, geleceğe de göz kırpan bir yolculukla konuşalım. Önce Adı Koyalım: Hangi “Kaplanboğan”? Türkiye’de “kaplanboğan”, çoğunlukla halk arasında kurtboğan / miğferotu diye bildiğimiz Aconitum cinsine işaret eder. Aconitum, düğünçiçeğigillerden; mor, miğfer biçimli çiçekleriyle süs bitkisi olarak da yetiştirilir—ve çok zehirlidir. ([Vikipedi][1]) Ama küçük bir…
6 YorumKanın Rengi Neden Kırmızı? Hayatın Renkli Sırrına Yolculuk Bir yara aldığınızda ya da kan bağışı yaparken iğne kolunuza takıldığında ilk fark ettiğiniz şey, akan sıvının canlı kırmızı rengidir. O kadar alışmışızdır ki bu renge, çoğu zaman nedenini hiç düşünmeyiz. Peki, hiç merak ettiniz mi kan neden kırmızıdır? Bu sıradan gibi görünen detay, aslında yaşamın ta kendisini anlatan büyüleyici bir bilimsel hikâyenin parçasıdır. Gelin, insan bedeninin en temel sıvısının renk sırrını birlikte keşfedelim. Kırmızı Rengin Arkasındaki Kahraman: Hemoglobin Kanın kırmızı olmasının temel nedeni, kırmızı kan hücrelerinde bol miktarda bulunan hemoglobin adlı proteindir. Hemoglobin, vücudumuza oksijen taşımakla görevli olan ve demir içeren…
8 YorumKan Kanseri ve Lösemi Aynı Mıdır? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Derinlemesine Bir Bakış Hayatın karmaşık sorularına farklı açılardan bakmayı seven biri olarak, tıp dünyasında sıkça duyduğumuz ama çoğu zaman birbirine karıştırdığımız iki kavram üzerine düşünelim: kan kanseri ve lösemi. Bu iki terim kulağa neredeyse aynı şeymiş gibi gelse de, aralarındaki farkı anlamak hem bireysel farkındalığımızı artırır hem de toplumların bu hastalıklara bakışını daha derinlemesine kavramamıza yardımcı olur. Hadi birlikte bu konuyu hem küresel hem yerel merceklerden ele alalım. — Kan Kanseri Nedir? Geniş Bir Şemsiye Kavram “Kan kanseri” terimi, aslında bir üst başlık gibi düşünülebilir. Kan hücrelerinin kontrolsüz şekilde çoğalması…
10 YorumKamu Kurumunda Çalışanlar Kimler? Biraz Mizah, Biraz Gerçek, Bolca Gülümseme! Merhaba sevgili okur! Kamu kurumları deyince aklınıza hemen ciddi yüzlü memurlar, sonsuz sıra numaraları ve bitmek bilmeyen çay molaları mı geliyor? Evet, hepimizin gözünde öyle bir tablo var ama gelin bugün bu klişelerin ötesine geçelim. Biraz gülerek, biraz da gerçeklerle konuşalım: Kamu kurumunda kimler çalışır, ne yaparlar ve neden hep “mesai bitti mi?” diye saati kontrol ederler? Hadi, eğlenceli bir yolculuğa çıkıyoruz! — Kamu Çalışanı: Bir Meslekten Fazlası Kamu kurumunda çalışanlar aslında bir toplumun görünmez kahramanlarıdır… ama çoğu zaman kahramanlıkları da bir miktar sabır ve bolca çayla desteklenir. Onlar, devletin…
8 Yorum